ปวดร้าวและชาเกิดจากอะไร
อาการปวดที่ร้าวลงแขนหรือขา ร่วมกับชาหรือรู้สึกเหมือนเข็มทิ่ม มักเป็นสัญญาณว่าเส้นประสาทถูกกดหรือระคายเคืองที่ใดที่หนึ่งตามแนวทางเดินของเส้นประสาท ตัวอย่างที่พบบ่อย ได้แก่
- หมอนรองกระดูกบริเวณคอหรือหลังส่วนล่างเคลื่อนไปกดเส้นประสาท
- ช่องทางออกของเส้นประสาทแคบลงจากความเสื่อมของข้อต่อ
- กล้ามเนื้อสะโพกตึงจนระคายเคืองเส้นประสาทไซอาติก
- เส้นประสาทถูกกดที่ข้อมือ ทำให้ชานิ้วมือ
อาการเหล่านี้มีหลายสาเหตุที่คล้ายกัน จึงต้องได้รับการตรวจประเมินก่อนเลือกวิธีดูแล
สัญญาณที่ต้องพบแพทย์ทันที
- แขนหรือขาอ่อนแรงลงเรื่อย ๆ เช่น ยกเท้าไม่ขึ้น หยิบจับของหลุดมือ
- ชาบริเวณก้นกบหรือขาหนีบ
- ควบคุมการปัสสาวะหรืออุจจาระผิดปกติ
- ปวดรุนแรงเฉียบพลัน หรือมีอาการทั้งสองข้าง
หากมีอาการข้างต้น ควรพบแพทย์โดยเร่งด่วนแทนการรอนัดกายภาพบำบัด
กายภาพบำบัดช่วยอย่างไร
นักกายภาพบำบัดจะซักประวัติ ตรวจการเคลื่อนไหว ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ ความรู้สึก และรีเฟล็กซ์ เพื่อประเมินว่าอาการน่าจะมาจากตำแหน่งใด และส่งต่อแพทย์เมื่อจำเป็น
แผนการดูแลตามแนวทาง EaseMotion by Rebalance อาจประกอบด้วยท่าทางหรือการเคลื่อนไหวที่ช่วยลดการระคายเคืองของเส้นประสาท การขยับข้อต่อ และการฝึกความแข็งแรงเพื่อป้องกันอาการกลับมา โดยติดตามความเปลี่ยนแปลงของอาการชาและแรงของกล้ามเนื้อทุกครั้ง
ดูแลตัวเองเบื้องต้น
- สังเกตว่าท่าไหนทำให้ร้าวมากขึ้น และหลีกเลี่ยงท่านั้นไว้ก่อน
- ไม่ยืดกล้ามเนื้อแรง ๆ ในท่าที่ทำให้ชามากขึ้น
- เปลี่ยนท่าบ่อย ๆ ไม่นั่งหรือก้มค้างนาน
- จดบันทึกอาการชาและแรงของแขนขา เพื่อแจ้งนักกายภาพบำบัดหรือแพทย์
คำถามที่พบบ่อย
ตรวจ MRI แล้วเจอหมอนรองกระดูกเคลื่อน ต้องผ่าตัดทุกกรณีไหม
ไม่ทุกกรณี หลายคนดีขึ้นได้ด้วยการดูแลแบบไม่ผ่าตัด แต่การตัดสินใจขึ้นกับอาการ ความรุนแรง และคำแนะนำของแพทย์
ชาอย่างเดียวไม่ปวด ต้องรีบไหม
ถ้าชาต่อเนื่อง ชามากขึ้น หรือเริ่มมีอ่อนแรง ควรได้รับการประเมินโดยเร็ว เพราะเป็นสัญญาณว่าเส้นประสาทอาจได้รับผลกระทบ
อ่านเพิ่มเติม
ข้อมูลในบทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือการรักษา อาการของแต่ละคนมีปัจจัยแตกต่างกัน ควรได้รับการประเมินจากนักกายภาพบำบัดหรือแพทย์ก่อนเริ่มดูแล